Fellini

felliniromaaff1De eigenaar van de filmposterwinkel waar we twee jaar geleden een prachtige Fellini Roma kochten (Franse versie), herinnerde zich onze aankoop nog toen we hem onlangs opnieuw bezochten en gaf ons spontaan vrijkaartjes voor de Fellini expositie in het Jeu de Paume. Wegens drukte, vakantie of pure ondankbaarheid bleven de uitnodigingen een paar weken op een boekenplank staan en pas gisteren, op de laatste dag van de expositie, wandelden we vanuit ons huis over de Rue de Bac naar het Louvre en vanuit daar naar het fotomuseum.

Wat kun je verwachten van een expositie over een cineast? Er hingen setfoto’s, er waren schermen waarop delen van zijn films werden getoond en er waren tientallen teksten geschreven die de bezoekers informeerden over de biografische en filmografische feiten die de echte liefhebber natuurlijk allang kende. Het enige interessante waren de schetsen van Fellini die demonstreerden dat bepaalde scenes en personages met kostuum en al in zijn dromen voorkwamen en dat hij zonder het talent om te tekenen zijn universum wellicht nooit aan de buitenwereld had kunnen tonen. We verlieten de expo enigszins teleurgesteld – in de anderhalf uur dat we er waren, hadden we beter naar een van zijn films kunnen kijken.

De laatste dagen van Emma Blank

52136Gisteren was ik aanwezig bij de (Franse) première van Les Dernières jours d’Emma Blank in Parijs. Het woord ‘première’ zou associaties kunnen oproepen van rode lopers en exclusiviteit, dus ik moet erbij vermelden dat het om een gewone bioscoop ging met gewone kaartverkoop. Wel waren de producent en de hoofdrolspeelster aanwezig die vooraf geapplaudisseerd werden en achteraf bevraagd. Uiteraard was het publiek vooral geïnteresseerd in ‘hoe het nou was’ om met Alex van Warmerdam te werken. De antwoorden waren tamelijk onthullend; Nederlandse eerlijkheid of simpelweg frustratie? De producent gaf toe dat het werk hem door het karakter van zijn broer de regisseur bijna onmogelijk werd gemaakt en de actrice Marlies Heuer bekende dat zij zich niet mocht voorbereiden of inleven en vooral precies moest doen wat haar verteld werd. ‘Er zijn natuurlijk maar weinig regisseurs van wie je zoiets pikt.’

Over de film zelf: boeiend, uitstekend geacteerd en met prachtige scenes, al vond ik het niet zijn beste film. Boven het sadisme en onder de humor leek er een laag te missen, maar dat lag misschien aan mij, want het filmfestival van Venetië gaf het drama de Europese Cinema Label prijs voor beste Europese film. (meer informatie: www.emmablank.nl )

American Beauty

imagesZag net voor de zoveelste maal American Beauty.

In de eerste minuut telde ik visuele perversie, seksuele insinuatie, een doodswens en een doodsbedreiging. Zo moet je dus een verhaal beginnen als je een publiek bij de lurven wilt pakken.

Misschien moet ik het eerste hoofdstuk van mijn volgende roman nog eens herschrijven.

Kieslowski

In het internationale filmfestival dat bij ons nog steeds plaatsvindt, zijn we inmiddels beland bij de Poolse regisseurs waaronder Kieslowski. Na de Decaloog en zijn trilogie Blue, Blanc et Rouge, zagen wij gisteren La Double Vie de Veronique. Ik had deze film tien jaar geleden al gezien, maar heb hem nu met andere ogen kunnen bekijken. Wat een meesterwerk. De kleuren, de symbolen en de details. En wat een interessante theorie die erachter steekt: wij bestaan in meervoud. Het werd me ook duidelijk waar veel ideeën uit de door mij gewaardeerde film Le fabuleux destin d’Amelie Poulain vandaan komen.
Na afloop een interview met de maker bekeken. Kieslowski is een bescheiden, intelligente en verlichte man. Zijn belangrijkste boodschap voor mij: wie kunst wil maken, die buiten de grenzen van eigen land en cultuur begrepen wordt en overal weerklank vindt, moet origineel durven zijn en zich niet verschuilen achter maskers. Wie universeel wil zijn, moet diep in zichzelf graven en de eigen zwakheden uitbuiten. Ieder verzonnen personage blijft steken in clichés. Alleen wat uit jezelf komt, is origineel. Met andere woorden: durf autobiografisch te schrijven en durf anderen te tonen wat niemand kan zien, maar wat in jouw hoofd leeft. Ik heb zijn advies ter harte genomen en heb gisteren een verhaal geschreven (waarschijnlijk voor de bundel ‘Allemaal de lucht in’ van samensteller Stoppelenburg) waar mijn neurotische zelf alle vrijheid krijgt. Het personage gedraagt zich als een idioot en is ronduit wreed in haar gedachten, maar het is wellicht het echtste personage dat ik ooit tot leven blies.

Yasujiro Ozu

Nadat ik zeven jaar geleden de Frans-Chinese film In the mood for love zag en daar erg van onder de indruk was, realiseerde ik me tot mijn schaamte, dat ik nauwelijks niet-Westerse films ken. Ondanks mijn voornemen om meer Aziatische films te kijken, is het er niet van gekomen. Er is altijd weer een Truffaut, een Rohmer of een Bergman die ik nog niet gezien heb en die voor iemand die ik ken, de film is die zijn of haar leven veranderde. Maar door mijn recente vriendschap met Ebay en de ontdekking van de prachtige Criterion Collection, staan er nu vijf Ozu’s op de plank.
Gisteren Tokyo Story (Tokyo Monogatari) gezien (ivm met mijn post van 31/7: Ozu is in 1963 gestorven). De neiging om de DVD te pauzeren en steeds een hoofdstuk terug te gaan was moeilijk te onderdrukken. Deze film moet ik binnen een week nog eens zien. Hij is zo rijk aan symbolen, gebaren, blikken – ik kan hem nog niet echt beoordelen als film, want ik ben nog te verwonderd over alles wat ik over Japan heb geleerd. Natuurlijk heb ik romans gelezen over dit land, van Westerse en Japanse schrijvers, maar deze film toont dat die romans in mijn verbeelding toch een heel ander land hebben gevormd. En natuurlijk is een film geen realiteit en moet ik niet verwachten dat Tokyo is, zoals deze film toont, maar toch heb ik het gevoel dat ik meer begrijp van Japanse gewoonten, gebaren en uitdrukkingen. Wordt vervolgd.