Gisteren om 19.00 zat ik achter de computer om het live blog van een nerd te volgen die verslag deed van de lancering van de Apple tablet in San Francisco. Nooit eerder heb ik vrijwillig anderhalf uur naar reclame gekeken. De hectiek die eraan vooraf ging is grotendeels aan me voorbijgegaan - speculaties interesseren me minder dan feiten – maar naar het product was ik benieuwd. Mijn branche is namelijk aan het veranderen en ik moet weten hoe boeken in de toekomst gelezen zullen worden.
De Amazon Kindle was voor mij teleurstellend; een lelijk apparaat met een slechte batterij. Zouden mensen werkelijk de voorkeur geven aan de Kindle boven de papieren versie van het boek? Ik in ieder geval niet. Op het strand en in de trein las ik het afgelopen jaar nog steeds geprinte romans.
Maar nu is er de iPad Ik heb hem nog niet eens in handen gehad en ben al verkocht. Het gemak van de iPhone heeft me voor dit tactiele apparaat opgewarmd. Sommige Apple fans zijn teleurgesteld, omdat er geen camera op zit, of omdat je er niet mee kunt multitasken. Ik ben juist tevreden aangezien ik vooraf maar een paar eisen had gesteld: het moest klein en lichtgewicht zijn (check!), het moest een zeer lange batterijduur hebben (check!) en de pagina’s van een e-book moesten ongeveer dezelfde grootte en lay-out hebben als de pagina’s van een geprint boek (check!). Apple heeft zijn marketingonderzoek goed gedaan, want ik was vast niet de enige met die eisen. Nu is het alleen wachten tot april om het apparaatje uit te proberen.
Ondertussen laat ik mijn fantasie de vrije loop – want zodra het e-book de standaard wordt, verandert mijn professie. De van-begin-tot-eind-roman krijgt er ineens een dimensie bij en het is die dimensie die me echt enthousiast maakt. Kundera beweerde dat de geschiedenis van de moderne roman met zijn generatie tot een eind kwam en veel mensen waren het met hem eens. Contemporaine romans zijn variaties – niets is meer origineel. Maar het e-book kan dit veranderen. De digitale boventoon of onderlaag van de roman kan de ervaring van het lezen verdiepen. Ja, voor avontuurlijke schrijvers ligt er een prachtige tijd in het verschiet.

Wat een filmfestival (o.a.) bijzonder maakt, zijn de premières. Bezoekers komen om een film te bekijken die anderen nog niet gezien hebben en waarover nog nauwelijks meningen bestaan. In die zin ontbreekt het festival dat mijn man en ik hier thuis houden aan urgentie. Maar na een jaar klassiekers (Wilder, Fellini, Truffaut), vinden wij onze recente selectie behoorlijk contemporain (al zijn de Amerikanen zwaar oververtegenwoordigd):  Milk, The Hangover, Revolutionary Road, Spirited away, Funny People, Avatar. Alleen die laatste film zagen we in de bioscoop – de rest speelde op DVD.

Milk. Een biopic van Gus van Sant over Harvey Milk, de eerste homoseksueel in een  officieel ambt in de VS. De film vertelde een geschiedenis die ik slechts vaag kende en was alleen daarom al interessant. Aan te raden voor iedereen die van Sean Penn houdt, geïnteresseerd is in (politieke) geschiedenis of gewoon een verdomd goede film wil zien.

Hangover. Een dronken-jongens-raken-in-de-problemen film die we uit nieuwsgierigheid naar zijn onverwachte succes wilden proberen. En: hij stelde niet teleur. Het was geen meesterwerk en het scenario was tamelijk zwak en toch wist de regisseur er een vermakelijke film uit te persen. Misschien vooral succesvol omdat je de dronken nacht niet te zien krijgt, maar de gevolgen (tijger in de badkamer, iemand mist een tand) als aanwijzingen moet gebruiken om samen met de jongens te ontdekken wat er gebeurd is.

Revolutionary Road. Een relatiedrama, dat zich afspeelt in de jaren vijftig van American Beauty-regisseur Sem Mendes. Wow. Na afloop van de film waren we nog niet erg onder de indruk, het was goed (hoewel iets te dramatisch voor mij), maar niet geweldig. Daarna spraken we erover, bekeken  scenes opnieuw en herhaalden dialogen. En toen hadden we  ineens veel meer waardering. Het is een film die belangrijke vragen stelt over wat je van het leven mag of moet verwachten. Ik ga nu Yates’ boek lezen.

Spirited Away. Een van de succesvolste geanimeerde films ooit van de Japanner Miyazaki. Over kapitalisme en geesten, over luiheid, exploitatie en respect. Over het leven van vroeger en nu. En dat alles verpakt in een heerlijk en fantastisch verhaal over een jong meisje dat haar ouders, die in varkens zijn veranderd, moet redden.

Funny People. Niet mijn film. Laatste werk van succesvolle regisseur Judd Apatow die o.a. Knocked up en  Superbad maakte die bij mij evenmin in de smaak vielen. Niet grappig en niet ontroerend. En dat dan ook nog eens tweeënhalf uur lang. Ben wel nieuwsgierig geworden naar zijn fans: wat vinden zij zo goed aan zijn werk?

Avatar. De eerste Hollywoodfilm in 3D in de bioscoop – dat is waarom ik hem wilde zien. Ik had verwacht het vreselijk te vinden, maar was positief verrast. Geen ergernis over de moralistische boventoon en het halfbakken scenario. Misschien vanwege de special effects of omdat ik het eens was met de boodschap (wees zuinig op de natuur en geloof in magie)?

Het is vandaag precies tien jaar geleden dat mijn vader op drieënvijftigjarige leeftijd overleed. Vanaf de dag dat ik hoorde dat hij ongeneeslijk ziek was, heb ik een dagboek bijgehouden waarin ik meestal weinig schreef. Maar wat ik noteerde, gebruik ik nu voor mijn roman, want ik heb eindelijk besloten erover te schrijven. En omdat die roman, die overigens niet alleen over de dood zal gaan, pas over een jaar of meer verschijnt, hierbij twee korte fragmenten:

‘In het verleden zijn het onze herinneringen die de duur aangeven. In de toekomst zijn het onze verwachtingen. Maar in het heden is het onze aandacht die bepaalt hoe lang iets duurt: voor Julia die aan het ziekbed van haar vader minutieus de intervallen registreerde tussen twee hartslagen, ging de tijd een stuk trager dan voor Julia die aan hetzelfde ziekbed in gedachten ontsnapte. De minuten waarin zij de verantwoordelijkheid droeg om op haar vader te letten, omdat Vicky medicijnen was gaan halen, Julius met Kalle naar het zwembad was en Oma Hollander vanwege nachtelijke slapeloosheid overdag lag te dutten, waren de langste minuten die ze ooit had beleefd. In zestig seconden sloeg zijn hart vijftig keer. Of minder.’

‘Julia maakte zijn lippen nat met een washand die ze vervolgens op zijn voorhoofd legde. Toen ze een sliert haar wegstreek, die te dicht bij zijn ogen hing, voelde ze zijn weerstand. Hun rollenspel klopte niet. Hij was de vader. Hij was er verantwoordelijk voor dat zij bestond. En dus moest hij voor háár zorgen. Niet andersom.
Julia trok haar handen terug. Al die avonden waarop zij als kind van de pijn niet had kunnen slapen was hij het geweest die haar buik net zo lang warm wreef tot de krampen verdwenen waren. Ze wilde dat hij zag dat zij dat moederlijke van hem had geërfd, dat ze het kon, zorgzaam zijn, ook al had zij nog niemand om voor te zorgen.’

De eigenaar van de filmposterwinkel waar we twee jaar geleden een prachtige Fellini Roma kochten (Franse versie), herinnerde zich onze aankoop nog toen we hem onlangs opnieuw bezochten en gaf ons spontaan vrijkaartjes voor de Fellini expositie in het Jeu de Paume. Wegens drukte, vakantie of pure ondankbaarheid bleven de uitnodigingen een paar weken op een boekenplank staan en pas gisteren, op de laatste dag van de expositie, wandelden we vanuit ons huis over de Rue de Bac naar het Louvre en vanuit daar naar het fotomuseum.

Wat kun je verwachten van een expositie over een cineast? Er hingen setfoto’s, er waren schermen waarop delen van zijn films werden getoond en er waren tientallen teksten geschreven die de bezoekers informeerden over de biografische en filmografische feiten die de echte liefhebber natuurlijk allang kende. Het enige interessante waren de schetsen van Fellini die demonstreerden dat bepaalde scenes en personages met kostuum en al in zijn dromen voorkwamen en dat hij zonder het talent om te tekenen zijn universum wellicht nooit aan de buitenwereld had kunnen tonen. We verlieten de expo enigszins teleurgesteld – in de anderhalf uur dat we er waren, hadden we beter naar een van zijn films kunnen kijken.

Vlak voor mijn vertrek naar de VS was ik een paar dagen in Nederland om de vorderingen omtrent mijn nieuwe roman met mijn uitgever te bespreken. In de versnelde Thalys terug naar Parijs noteerde ik de volgende twee anekdotes.

1. Taalverloedering
Drie persfotografen staan keurig naast elkaar opgesteld langs de rode loper van een café. Wanneer de deur openklapt en een lachend gezelschap parmantig naar buiten stapt, laten ze hun camera’s flitsen.
‘Kijk!’ roept een tienermeisje tegen haar tienervriendin, ‘daar heb je de papparatsies.’

2. Stadse naïviteit
Twee slanke dames staan in een supermarkt voor het kaasschap.
- ‘Eg he, van die Q-koorts,’ zegt de een.
- ‘Nou en of,’ zegt de ander, ‘ik snap niet dat die stomme boeren zo veel beesten bij elkaar zetten. Dan vraag je toch om problemen?’
Ze grijpt naar een pakje gesneden geitenkaas en legt het in haar wagentje.
- ‘Dit eet ik iedere dag,’ legt ze uit, ‘veel magerder dan die vette koeienkaas en dus veel gezonder. Dat zouden meer mensen moeten weten. Maar men is zo dom tegenwoordig!’

“Dit is een interessante roman die vrouwen en hun groepsgedrag tot op de bodem analyseert”  – De Standaard, 6 november 2009.

Lees hier de recensie.